Het Drupal ecosysteem

Verkopen draait om vertrouwen. Niet alleen vertrouwen in de verkoper, maar vooral in zijn product. Een koper wil immers weten of hij een CMS product koopt met een voldoende brede ondersteuning van extra diensten waarop hij later zijn online aanwezigheid verder kan uitbouwen.

Hoe toon je, met andere woorden, het succes van een product zoals Drupal aan? Een van de mogelijkheden is door te kijken naar de grootte van het eco-systeem dat zich rondom het product ontwikkelt: diensten en gerelateerde producten die op een of andere manier voortbouwen op het initiële product.

We doen hier een eerste poging om het eco-systeem van extra diensten en producten rondom Drupal in kaart te brengen. We doen dat o.a. door het te vergelijken met enkele andere CMS producten.

Meer dan trends

Elke blogger die vandaag de dag, als deel van een of ander betoog, een vergelijking wil maken tussen de populariteit van twee concepten, grijpt daarvoor naar Google Trends. Hoewel Google trends zeker geen slechte barometer is; men probeert zelfs uitbraken van de griep te voorspellen op basis van het aantal griep-gerelateerde zoekopdrachten in een bepaalde regio; geven ze slechts een eerste indicatie.


Een paar voorbeelden

Het succes van de iPod kan je natuurlijk meten aan het aantal witte oordopjes in het straatbeeld. Maar je kan ook kijken naar het aantal bedrijven dat bijvoorbeeld accessoires maakt, of het aantal boeken dat over de iPod werd geschreven. Zelfs het ontstaan van specifieke diensten voor de iPod zoals een speciale verzekering vergroten het eco-systeem, en tonen het succes van het initiële product aan.

Een ander voorbeeld: Ruby-on-rails (RoR), het recent populaire geworden development framework. Het framework zelf is open source, je kan dus hoogstens kijken naar het aantal maandelijkse downloads, al zegt dat nog niet zoveel over het gebruik ervan. Gaan we een stap verder, dan zien we echter een heel gamma aan gerelateerde diensten verschijnen zoals:

• boeken, opleidingen en conferenties
• firma’s die specialiseren in de hosting van RoR applicaties
• specifieke tools voor het deployen van RoR applicaties
• specifieke tools voor het optimaliseren van RoR applicaties
• consulting & implementatie-services

Men spreekt soms ook wel van “feeder business”, businessmodellen die volledig steunen op de aanwezigheid en populariteit van één andere dienst of product om op verder te bouwen. Als er geen iPod zou bestaan, kunnen we alle accessoires met specifieke iPod-aansluiting ook meteen uit de rekken halen.

Drupal

Terug naar Drupal dan. Kunnen we het succes van dit open source CMS voorspellen door te kijken naar wat er zich in het eco-systeem zoal ontwikkeld?

Kijken naar het aantal boeken op de markt lijkt een nuttige eerste graadmeter voor het succes van een software product. Een snelle zoektocht op Amazon.com leert het volgende.

Deze tabel geeft het aantal resultaten weer op 29 december 2008 na een zoekopdracht op de betrokken term. Ik besef dat die niet noodzakelijk exact het aantal boeken weergeeft dat volledig of grotendeels of dat thema gaat.

Implementators

Uiteraard is het ook nuttig om te kijken naar het aantal bedrijven en freelancers dat Drupal-implementaties doet. Niet eenvoudig echter, aangezien de drempel laag is om Drupal te leren en dus iedereen met enige PHP-ervaring zonder veel problemen Drupal-ontwikkeling zou kunnen aanbieden.

Microsoft lost dit efficiënt op door certifiëring in te voeren. Een bedrijf of ontwikkelaar die opleidingen volgt, een examen aflegt en/of bewezen implementaties kan voorleggen, wordt zo duidelijk zichtbaar in het eco-systeem.

Onlangs zag ik een interessante PowerPoint slide waarin waarin verschillende CMS oplossingen (zowel open source als commercieel) werden vergeleken op basis van het aantal hits dat een zoekopdracht opbracht in een aantal grote job-databanken zoals Monster.com en Stepstone. Een niet onaardige manier om te meten hoeveel profielen actief het product vermelden als een van hun kennisgebieden.

We nemen de proef op de som en vergelijken een aantal oplossingen in de professionele netwerksite LinkedIn en in de offshore development marktplaats oDesk:

Hosting

Moeilijker objectief meetbaar, maar zeer boeiend, is het aantal dienstverleners die extra diensten bovenop Drupal aanbieden. We denken in de eerste plaats aan hosting. Drupal is bij heel wat hosting-bedrijven aanwezig als een “one click install” binnen het beheer-panel van de hosting omgeving. Maar enkele bedrijven waaronder Bryght en WorkHabit hebben zich volledig op de hosting van Drupal-sites toegelegd. Ze presenteren hun aanbod zelfs meer als een hosted Drupal-service.

Jumpbox biedt dan weer een VMware versie van Drupal aan die de installatie van een test- of development-omgeving heel eenvoudig kan maken, en op termijn ook de adoptie van Drupal in niet-Linux omgevingen moet kunnen verbeteren. De vrienden van Microsoft hebben met hun Web Platform Installer dan weer een deur geopend naar eenvoudigere roll-out op Windows-omgevingen.

Andere diensten

Andere providers bieden hun diensten aan een ruimer publiek aan, maar bundelen hun diensten op een specifieke manier voor integratie met een populair CMS of development-framework zoals Drupal. Een goed voorbeeld daarvan is de anti-spam dienst Mollom. Hoewel de dienst via een vrije API in principe in elk content-platform kan worden ingewerkt, wordt op de site zeer prominent een Drupal-module aangeboden die de integratie vlekkeloos laat verlopen. Dat Mollom een Drupal-module aanbiedt, is natuurlijk geen wonder als je kijkt naar de personen die achter beiden schuil gaan.

Het is een gekende zet van aanbieders van SAAS-diensten om de integratie van hun dienst in andere toepassingen zo eenvoudig mogelijk te maken door voorbeeld-code en componenten in verschillende development-talen en frameworks aan te bieden. Gebeurt dat niet, of niet snel genoeg, dan neemt de open souce community vaak het heft in eigen handen. Neem de integratie met het mailing platform Campaign Monitor als voorbeeld.

Uiteraard zijn ook aanbieders van commerciële support diensten zoals Acquia een duidelijk teken van een groeiend eco-systeem rondom een product.

Nog veel meer

Wie verder zoekt, en vooral vergelijkingen maakt met andere development frameworks zoals Java, .NET, Sharepoint of Ruby-on-rails, ziet steeds het Drupal-ecosysteem al maar groeien. Een teken van de verdere professionalisering van het platform wat ook corporate aankopers het nodige vertrouwen moet geven. Vertrouwen dat open source oplossingen nog steeds hard nodig hebben, want zoals iemand mij enige tijd geleden zei: “No corporate buyer or IT manager ever got fired for buying Oracle”.

Mogelijke diensten of tools die we in de toekomst zeker zullen zien verschijnen in het eco-systeem zijn:

• testing tools & services
• eventueel een dedicated development omgeving
• deployment tools & services
• module certificatie
• certificatie van developers
• offshore Drupal development
• backup & monitoring van live Drupal sites

Mogelijk zien we ook een opkomst van commerciële modules. In de .NET wereld zijn er verschillende bekende vendors van componenten en modules die de ontwikkeling van webapplicaties kunnen vereenvoudigen. De CMS-modules van Telerik zijn daar een goed voorbeeld van. De modulaire structuur van Drupal laat de ontwikkeling van commerciële modules wel toe, de vraag is of deze modules levensvatbaar zijn binnen het kader van een open source project met zo’n grote community. Concurrent EZ Publish dacht van wel en bood enkele jaren geleden enkele commerciële modules aan op het eigen ontwikkelde open source CMS.

Besluit

In het afsluitende schema hieronder een overzicht van het Drupal eco-systeem. Sommige van deze diensten en producten bestaan, anderen nog niet. Sommige zijn zeker noodzakelijk als Drupal verder wil groeien.


• Wie neemt de volgende stappen?
• Welke diensten of producten zijn noodzakelijk in het eco-systeem?
• Welke diensten of producten zullen niet leefbaar (blijken te) zijn?
• Heeft het nut om het Drupal eco-systeem te inventariseren?
• Zijn er andere parameters om het eco-systeem te meten?